Szkoła Podstawowa im. Władysława Beliny - Prażmowskiego w Zahutyniu

Artykulacja głosek -R

R

Informacja dla rodziców:

SPÓŁGŁOSKA USTNA, PÓŁOTWARTA, PRZEDNIOJĘZYKOWO- DZIĄSŁOWA, TWARDA

 

OPIS ARTYKULACJI:

Informacja dla rodziców:

PODCZAS ARTYKULACJI GŁOSKI „R”:

WARGI SĄ ROZCHYLONE A ŻUCHWA NIECO OBNIŻONA

WIBRUJE CZUBEK JĘZYKA DOTYKAJĄC GÓRNY WAŁEK DZIĄSŁOWY

BOKI JĘZYKA PRZYLEGAJĄ DO WEWNĘTRZNYCH POWIERZCHNI GÓRNYCH ZEBÓW I DZIĄSEŁ

 

Umiejętność unoszenia (pionizacji) języka w kierunku wałka dziąsłowego jest niezbędna do artykulacji wszystkich głosek dziąsłowych( sz, ż, cz, dż, r, l, li). Jeżeli dziecko ma trudności z uniesieniem języka polecamy wysunąć język na brodę, sprawdzając czy czubek nie przybiera kształtu serduszka- wskazuje to na zbyt krótkie wędzidełko, uniemożliwiające oparcie czubka języka na wałku dziąsłowym u góry za przednimi zębami. Wędzidełko można rozciągnąć poprzez ćwiczenia i masaże wykonywane bardzo miękką szczoteczką do zębów lub kciukiem i palcem wskazującym. Jeżeli to nie przynosi skutku należy udać się do lekarza, który podejmie decyzję o podcięciu wędzidełka.

 

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE JĘZYK:

Ćwiczenia dla dziecka:

  1. Wystawianie i chowanie języka.
  2. Unoszenie szerokiego języka na górną wargę ( szeroki język uzyskamy poprzez lekkie przygryzienie go zębami).
  3. Unoszenie szerokiego języka na górne zęby.
  4. Cofanie szerokiego języka wzdłuż podniebienie zaczynając od wałka dziąsłowego za zębami.
  5. Klaskanie językiem (tzw. konik).
  6. Mlaskanie, naśladowanie ssania cukierka.
  7. Masaż języka poprzez wsuwanie i wysuwanie go między lekko rozwarte zęby.
  8. Na wałku dziąsłowym (za przednimi, górnymi zębami)  przyklejamy kawałek opłatka, który dziecko powinno odkleić czubkiem języka.

ĆWICZENIA ARTYKULACYJNE NIEZBĘDNE DO WYWOŁANIA

I UTRWALENIA GŁOSKI „R”:

Ćwiczenia do przeprowadzenia z dzieckiem:

Ćwiczenia wykonujemy przed lustrem.

 

  1. Unosimy kilkakrotnie czubek języka do wałka dziąsłowego znajdującego się u góry za przednimi zębami.
  2. Wymawiamy wielokrotnie : ttt…
  3. Wymawiamy wielokrotnie : ddd….
  4. Wymawiamy wielokrotnie : td,td,td…, tdn, tdn, tdn….
  5. Wymawiamy : tda, tdo, tde, tdu, tdy.
  6. Wymawiamy wielokrotnie : teda, tedo, tede, tedu, tedy.
  7. Wymawiamy wielokrotnie : trla, trlo, trle, trlu, trly.

Ćwiczenia 1- 7 wykonujemy przy rozchylonych ustach (wymowa będzie „tępa, nienaturalna”, co jest potrzebne do usprawnienia czubka języka).

 

1.Utrwalamy wymowę głoski w sylabach i wyrazach:

tra, tro, tre, tru, try,

dra, dro, dre, dru, dry,

trawa, trasa, tramwaj, tratwa, trampki, tran, troje, trochę, trudny, truskawka, trybuna, drabina, droga, drewno, drewniaki, drut.

 

2. Utrwalamy wymowę głoski w sylabach i wyrazach:

atra, atro, atre, atru, atry,

otra, otro, otre, otru, otry,

etra, etro, etre, etru, etry,

utra, utro, utre, utru, utry,

ytra, ytro, ytre, ytru, ytry,

strażak, wiatrak, siostra, futro, jutro, lustro, patrol, wątroba, piętro, strona, opatrunek, struś, strumyk, futryna, cytryna, strych.

 3. Utrwalamy wymowę głoski w sylabach, wyrazach i zdaniach:

adra, adro, adre, adru, adry,

odra, odro, odre, odru, odry,

edra, edre, edro, edru, edry,

udra, udro, udre, udru, udry,

ydra, ydro, ydre, cydru, ydry,

wiadro, zdrowy, biedronka, landrynki, adres, hydrant,

trudna droga, drobny druk, druga strona, drewniany wiatrak,

 Strażak niesie drabinę.

Na drodze leży drut.

Siostra kupiła truskawki.

Po futrynie chodzi biedronka.

Na strychu wisi futro.

 

4.Utrwalamy wymowę głoski w sylabach, wyrazach:

pra, pro, pre, pru, pry,

apra, apro, apre, apru, apry,

opra, opro, opre, opru, opry,

epra, epro, epre, epru, epry,

upra, upro, upre, upru, upry,

ypra, ypro, ypre, ypru, ypry,

praca, pralka, pralnia, prasa, prosty, proszę, prędko, precle, prezent, próba, oprawa, wyprasowany, wyprawa, drogi prezent, wyprasowana wiatrówka, pierwsze piętro, prosty drut.

 

5. Utrwalamy wymowę głoski w sylabach, wyrazach i zdaniach:

bra, bro, bre, bru, bry,

abra, abro, abre, abru, abry,

obra, obro, obre, obru, obry,

ebra, ebro, ebre, ebru, ebry,

ubra, ubro, ubre, ubru, ubry,

ybra, ybro, ybre, ybru, ybry,

brat, brama, bratki, broda, broszka, bruk, brudny, bryła, ubranie, obrazek,      zebra, obroża, obrona, ubrudzony,

brudne ubranie, brukowana droga, oprawiony obrazek, drugie piętro.

 Bronek zapomniał adresu.

W pralce jest brudne ubranie.

Brat pracuje w fabryce.

 

6.Utrwalamy wymowę głoski w sylabach, wyrazach i zdaniach:

kra, kro, kre, kru, kry,

akra, akro, akre, akru, akry,

okra, okro, okre, okru, okry,

ekra, ekro, ekre, ekru, ekry,

ykra, ykro, ykre, ykru, ykry,

kra, kraj, kran, kratka, krawiec, krawat, krok, kropla, krowa, kromka, kreda, krem, kret, kreska, królik, kruk, krótki, ekran, mokro, ukrop, okruszyny, pokrywka, przykry, grad, grabie, granica, groch, gromada, grobla, gruby, grupa, grudzień, gruzy, grypa, agrafka, ogrodzenie, agrest, ogródek, ogryzek,

 dobry krawiec, krótki krok, drobny groch, krem cytrynowy, gruba kreska, granatowy krawat, mokra kołdra, groźny tygrys.

 Krawiec prasuje ubranie.

Krysia gra na trąbce.

Koło bramy chodzi kruk.

W ogrodzie leżą grabie.

Krowa skubie mokra trawę.

Na grobli stoi grupa dzieci.

 

7.Utrwalamy wymowę w sylabach, wyrazach i zdaniach:

ara, aro, are, aru, ary,

ora, oro, ore, oru, ory,

era, ero, ere, eru, ery,

ura, uro, ure, uru, ury,

yra, yre, yro, yru, yry,

ra, ro, re, ru, ry,

para, kara, tara, parasol, aparat, kora, korona, pora, korek, wtorek, teren, litera, cerata, skóra, dziura, biuro, pióro, murek, żyrafa, żyrandol, arkusz, latarka, sarna, port, tort, serce, ogrodzony teren, aparat radiowy, podarty parasol, arkusz papieru, drewniany korek, stary żyrandol, rozbity garnek, port rybacki, kolorowa cerata, skórkowe rękawice, rama, rana, rasa, radio, ranek, rakieta, rok, ropa, rondel, rolnik, rosa, roślina, recepta, ręka, rękawiczka, ruch, rów, równy, rózga, róża, rumianek, ryba, rynek, rynna, rysunek, ryś, ryż, poranna rosa, rozwinięta róża, równa kreska.

 

W porcie rybackim jest duży ruch.

W rynku stoją latarnie.

Robotnicy wracają z fabryki.

Na biurku leży pióro.

W torebce jest rumianek.

Krysia ma czerwone korale.

 

Opracowano na podstawie:

 Jagoda Cieszyńska „Metody wywoływania głosek”

Genowefa Demel „Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola”.